كند و محل نجس را تطهير نمايد . اكنون اگر اين شخص اقدام به پرداخت بدهى خود نكرد و يا نسبت به تطهير مسجد اقدام ننمود و شروع كرد به خواندن نماز ، آيا نماز او صحيح است يا نه ؟ البته مقصود جايى است كه مكلف نتواند هر دو تكليف را با هم انجام دهد ، مثل اينكه در حال نماز ، دست در جيب خود كند و بدهى خود را بپردازد . در بحث ضد اقوال مختلف است ، برخى معتقدند كه امر به شىء نهى از مطلق ضد است . برخى معتقدند كه امر به شىء ، نهى از ضد عام آن است ؛ و برخى معتقدند كه امر به شىء ، اصلا مقتضى نهى از ضد نيست . « 1 » - ضد عام : مرحوم مظفر قدّس سرّه مىگويد : اختلاف در اصل اقتضا و عدم اقتضا نيست ، بلكه ظاهرا همه‌ى علما اتفاق دارند بر اينكه امر به شىء مقتضى نهى از ضد عام است و اما اختلاف در كيفيت اين اقتضا است ؛ برخى معتقدند كه امر به شىء ، عين نهى از ضد عام آن است و بنابراين ، دلالت امر بر نهى از ضد عام ، دلالت مطابقى است ؛ برخى معتقدند كه امر ، به دو جزء منحل مىشود ، طلب شيئى و منع از ترك ؛ بنابراين ، دلالت امر بر نهى از ضد عام ، دلالت تضمنى خواهد بود ؛ برخى معتقدند كه دلالت امر بر نهى از ضد عام ، دلالت التزامى است ؛ و برخى نيز معتقدند كه دلالت امر بر نهى از ضد عام ، عقلى است . حق اين است كه امر به شىء به هيچ نحوى مقتضى نهى از ضد آن نيست ، يعنى مقتضاى امر ، نهى

--> ( 1 ) تمهيد القواعد ، قاعده 40 ، ص 135 .